Drs. M. de Graaf : De visetende barbelen van het Tana meer in Ethiopië

  Nieuws
  Perskamer
  Archief
  Agenda
  2012
  2011
  2010
  2009
  2008
  2007
  2006
  2005
  2004
  2003
  2002
  2001
  2000
  1999
  Nieuws
  RSS
  Agenda
  Open dagen
  Cursussen
  Promoties & Oraties
  Congressen en symposia

2 sep 2003 14:00
Onderdeel: Wageningen Universiteit
Locatie: Aula (gebouw 362), Gen. Foulkesweg 1, Wageningen
Co-Promotor: dr. F.A. Sibbing

 De 15 Barbus soorten in het Tana-meer, een groot ondiep meer gelegen op een hoogte van 1830 in het noordwesten van Ethiopië, vormen de enige complete soortenzwerm van grote (max. 100cm) karperachtige vissen. Het Tana-meer is de bron van de Blauwe Nijl, de enige rivier die het meer uitstroomt. Een 40m hoge waterval in de Blauwe Nijl op ongeveer 30 km vanaf de uitstroom van het meer isoleert de visfauna in het Tana-meer van andere zoetwatersystemen. Het Tana-meer en de Barbus soortenzwerm creëren een unieke mogelijkheid voor het bestuderen van de processen die soortsvorming en diversiteit in zoetwater visgemeenschappen stuwen. De snelle ecologische aanpassingen en soortsvorming van de barbelen in het Tana-meer is op zijn minst zo spectaculair als die van de bonte baarzen (cichliden) in de grote Afrikaanse meren. Eén van de meest bijzondere aspecten van de soortenzwerm in het Tana-meer is het onverwacht grote aantal visetende Barbus soorten (8 van de 15). Karperachtige vissen zijn namelijk niet goed uitgerust voor het vangen en verwerken van vis. Het is zelfs zo dat het volumineuze ‘smaak-proef’orgaan in de kop, één van de sleutels tot het evolutionaire succes van karperachtige vissen in het algemeen, het vermogen van de Tana-barbelen om vis te vangen sterk vermindert. In het Tana-meer zijn er echter geen concurrerende viseters uit andere visfamilies zodat de visetende barbelen de ‘beste’ en meest succesvolle jagers zijn. De visetende barbelen hebben zich uitstekend aangepast en zijn in staat om prooivissen te vangen gebruikmakend van uiteenlopende vangtechnieken. Een daadwerkelijk unieke prestatie voor karperachtige vissen. Het gebrek aan regulering van de kleinschalige commerciële kieuwnetvisserij die eind jaren ’80 met buitenlandse hulp werd opgezet in het Tana-meer, heeft ervoor gezorgd dat binnen 10 jaar de Barbus populaties drastische (75%) zijn afgenomen. De kieuwnetvisserij richt zich voornamelijk op de paairijpe barbelen die jaarlijks in augustus-september grote scholen vormen in de riviermonden voordat ze aan hun migratie naar de stroomopwaarts gelegen paaigronden beginnen. Het voortbestaan van de deze bijzondere soortenzwerm van karperachtige vissen wordt hierdoor ernstig bedreigd.
Print dit agenda item