In dit proefschrift wordt verslag gedaan van een kwalitatief-interpretatief onderzoek naar de onderwijsconcepten en verandering of ontwikkeling van elementen van deze concepten van leraren in het voortgezet onderwijs. Dit is gedaan vanuit praktijktheoretisch perspectief waarin datgene wat leraren zelf belangrijk vinden en de de context waarin zij werken centraal staan.
In het hoofdonderzoek is door middel van interviews en observatie onderzocht welke opvattingen leraren hebben over het doel en de inhoud van het onderwijs en de rol van de leraar en leerlingen in het onderwijsleerproces. Deze opvattingen blijken sterk gekoppeld te zijn aan persoonlijke en contextfactoren, zoals ervaringen tijdens de jeugdperiode van de leraren, de opleiding die men heeft gevolgd, het werken als leraar, kenmerken van leerlingen aan wie men lesgeeft, de schoolorganisatie, het vak dat men geeft en maatschappelijke ontwikkelingen.
In het aanvullend onderzoek is onderzocht of en in hoeverre de opvattingen van leraren over het leren door leerlingen in de loop der tijd verder zijn ontwikkeld. Ook hiervoor is gebruik gemaakt van interviews. Uit de resultaten blijkt dat bij alle leraren in meer of mindere mate verandering of ontwikkeling heeft plaatsgevonden en dat persoonlijke en contextfactoren hierbij een belangrijke rol spelen. De eigen ‘drive’ tot leren van de leraar, de mate van intern of extern gestuurd zijn en de motivatie tot leren zijn belangrijke persoonlijke factoren. Ervaringen die iemand in de onderwijspraktijk heeft opgedaan en de schoolorganisatie zijn contextfactoren die hier van belang zijn.