Dhr.ir. M. (Michaël) van den Berg: “Geheugen op maat: natuurlijke verschillen in associatief leren”

  Nieuws
  Perskamer
  Archief
  Agenda
  2012
  2011
  2010
  2009
  2008
  2007
  2006
  2005
  2004
  2003
  2002
  2001
  2000
  1999
  Nieuws
  RSS
  Agenda
  Open dagen
  Cursussen
  Promoties & Oraties
  Congressen en symposia

12 jun 2009
Onderdeel: Wageningen Universiteit
Locatie: Aula, gebouw 362, Gen. Foulkesweg 1, Wageningen
Organisatie: Wageningen Universiteit
Promotor: prof.dr. M. Dicke (Entomologie)
Promotor: Prof.dr. L.E.M. Vet

 Leervermogen wordt vaak gezien als een eigenschap met louter voordelen, maar er zijn ook fysiologische kosten aan verbonden. Het gemak waarmee een stabiel langetermijngeheugen (LTM) wordt gevormd zal daarom per diersoort verschillen. Als een dier gedurende zijn leven te maken heeft met een voorspelbare omgeving is ‘snel’ leren een goede strategie. Als de omgeving onvoorspelbaar is, loont het om tijd te investeren in het evalueren van informatie en om meerdere ervaringen op te doen, alvorens informatie op te slaan in de vorm van LTM. Dit concept noemen we ‘geheugen op maat’: elk dier leert op de manier die onder de heersende omstandigheden het meest voordelig is. Sluipwespen kunnen d.m.v. associatief leren de geur leren onthouden van een plant waarop ze eén of meerdere eitjes hebben gelegd in een geschikte gastheerrups. Sommige sluipwespen leren snel en hebben maar eén ‘ervaring’ nodig, terwijl andere, verwante soorten meerdere ‘ervaringen’ nodig hebben. In dit onderzoek hebben we laten zien dat de expressie van een gen dat essentieel is voor de vorming van LTM verschilt tussen de langzaam lerende en de snel lerende sluipwespen, zodra ze een leerervaring ondergaan. Daarnaast hebben we door middel van kustmatige selectie twee lijnen gekweekt van de snel lerende soort: een langzaam lerende variant en een extra snel lerende variant. Een vergelijking tussen deze lijnen liet zien dat een hoog leervermogen gepaard gaat met een kortere levensduur en met relatief grote hersenen (die ‘duur’ zijn in het onderhoud). Dit betekent dat het concept van ‘geheugen op maat’ inderdaad hout snijdt, en dat het een evolutionair gezien belangrijke eigenschap is.

Titel proefschrift: “Tailor-made memory: Natural differences in associative olfactory learning in two closely related wasp species”
Print dit agenda item