Universiteiten moeten zich meer richten op innovaties en kennis delen met bedrijven
Er blijft grote behoefte aan innovaties op milieugebied. Zowel in Nederland als op wereldschaal. Met die innovaties kan de oplossing van een aantal hardnekkige milieuproblemen dichterbij worden gebracht. Bovendien stimuleren ze de verdere ontwikkeling van de Nederlandse kenniseconomie.
Universiteiten moeten zich meer inspannen om hun onderzoek, dat op hoog niveau staat, om te zetten in innovaties. Technologische doorbraken hebben pas echt zin als daar maatschappelijke behoefte aan is. Daarvoor moeten universiteiten hun kennis delen met bedrijven, en de communicatiekloof met hen dichten door meer commercieel te denken. De industrie is bereid nieuwe milieutechnologie uit te proberen mits die leidt tot een significante verbetering op het gebied van veiligheid, milieurendement maar vooral tot verlaging van kosten, aldus prof.dr.ir. Cees Buisman in zijn inaugurele rede, die hij op 6 november uitspreekt bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar Biologische Kringlooptechnologie aan de Wageningen Universiteit.
Behalve het kennisdelen met bedrijven, is ook kennisoverdracht voor de universiteiten van groot belang. Het belangrijkste kanaal daarvoor vormen nog altijd de afgestudeerden en de promovendi. Om deze kennisoverdracht op gang te houden is het van cruciaal belang dat universiteiten als Wageningen Universiteit zorgen dat er btastudenten blijven komen. Daarvoor moeten ze heel gericht werven op VWO- en HBO-opleidingen, zegt Buisman in zijn oratie Innovatieve Wetenschap; visie op milieu-innovaties in de kenniseconomie.
Milieu-innovaties nodig
Op dit moment ontberen 1,1 miljard mensen op aarde toegang tot veilig drinkwater. 2,4 miljard mensen verkeren in de omstandigheid dat hun afvalwater niet of zeer onvoldoende wordt gezuiverd. Dat is een grote aanslag op hun gezondheid. Daarnaast zou het groeiende tekort aan irrigatiewater kunnen worden opgevangen door hergebruik van afvalwater. Maar ziektemakers en zout in dat water belemmeren dat. Andere hardnekkige milieuproblemen zijn de verzuring en het broeikaseffect. Om te komen tot goedkoop en veilig waterhergebruik en tot goedkope en veilige energieproductie is er nog volop ruimte voor geheel nieuwe innovaties, aldus Buisman. Onder innovatie verstaat hij het omzetten van kennis in succesvolle technologien, producten en diensten. Vooral doorbraakinnovaties zijn interessant omdat die vaak concurrentieverhoudingen veranderen.
Innoveren is een creatief proces, zegt Buisman: Het betekent het ondenkbare durven denken, dat combineren met kennis van het bestaande en het onwaarschijnlijke uitproberen.
Kennis delen met bedrijven
In Nederland wordt veel toponderzoek verricht, ook op milieugebied. De paradox is evenwel dat universitair onderzoek, dat zich op wereldniveau met anderen kan meten, maar weinig vertaling krijgt in innovaties. Dat blijkt uit het lage aantal patenten en zogeheten spin-offs, het ontstaan en ontwikkelen van vaak commercile initiatieven voortkomend uit onderzoek. Buisman pleit ervoor dat de universiteit naast fundamenteel onderzoek ook aandacht heeft voor toepassingsgericht onderzoek. Dat is de beste manier om onze kenniseconomie te stimuleren en de dreigende achterstand daar in Nederland dreigt te dom te worden voor het dure werk en te duur voor het domme werk weg te werken. Beide vormen van onderzoek moeten aan elkaar gekoppeld zijn. Contacten met bedrijven zijn voor milieutechnologie cruciaal voor het verwerven van een visie op de richting die deze moet inslaan. Om te weten of een technologische doorbraak maatschappelijk zinvol is, is contact met andere disciplines en bedrijven nodig. Kennis delen om kennis meer waard te maken, moet het uitgangspunt zijn, zegt Buisman. Universiteiten moeten daarbij vooral start-ups en spin-offs stimuleren, stelt Buisman, want die zijn er te weinig in de milieutechnologie. Het blijkt dat onderzoek naar doorbraaktechnologien vaak als eerste wordt gerealiseerd door kleinere bedrijven.
Prof. dr. ir. C.J.N. Buisman (1961) studeerde waterzuivering aan de WUR. Hij promoveerde in 1989 op biologische sulfide oxidatie. Hij werd per 1 april benoemd tot (research) hoogleraar Biologische Kringlooptechnologie voor drie dagen per week aan de Wageningen Universiteit. Daarnaast is hij wetenschappelijk directeur van Wetsus in Leeuwarden. Wetsus, centre for susbtainable water technology, is een nieuw onderzoeksinstituut dat zich richt op de ontwikkeling van nieuwe technologien op het gebied van duurzaam water. Sinds 1 oktober is Buisman adviseur van Shell.
NOOT VOOR DE REDACTIE
Nadere informatie is verkrijgbaar bij bij prof Cees Buisman, tel 0317-483339, of e-mail: cees.buisman@wur.nl. De tekst van de oratie is verkrijgbaar bij Bouke de Vos, wetenschapsvoorlichter Wageningen UR, tel. 0317 480180, e-mail: bouke.devos@wur.nl. U kunt ook mailen naar de Stafafdeling Communicatie: pers.communicatie@wur.nl
Prof. Buisman spreekt zijn inaugurele rede Innovatieve Wetenschap; visie op milieu-innovaties in de kenniseconomie uit op donderdag 6 november om 16:00 uur in de Aula van Wageningen Universiteit, Gen. Foulkesweg 1, Wageningen.