Milieusysteemanalyse zoekt antwoord op milieuvraagstukken
Op 1 juli 2002 werd de Wageningse hoogleraar prof. Leen Hordijk benoemd tot Directeur van het gerenommeerde International Institute for Applied Systems Analysis (IIASA) in Oostenrijk. Rond het afscheid van prof. Hordijk als leider van de Leerstoelgroep Milieusysteemanalyse en als directeur van het Wagenings Instituut voor Milieu- en Klimaatonderzoek (WIMEK) wordt een symposium georganiseerd met de titel: Environmental Systems Analysis: Environmental Research at the Edge of Science and Society. Het symposium wordt op 8 januari 2003 gehouden in Congrescentrum "De Reehorst", Bennekomseweg 24 te Ede.
De leerstoelgroep heeft een programma samengesteld waar tien internationaal vooraanstaande wetenschappers hun licht laten schijnen op wat er in de afgelopen tien jaar bereikt is in de systeemanalytische milieuwetenschappen en wat ons in deze eeuw nog allemaal te wachten staat. Woorden als Tovenarij en het schatten van de toekomst worden hierbij niet geschuwd.
Onze samenleving is complex en we hebben te maken met een groot aantal ontwikkelingen, veranderingen en problemen. Verstedelijking van Nederland gecombineerd met grote druk op de natuurlijke omgeving, grensoverschrijdende luchtverontreiniging en mondiale klimaatverandering zijn hier goede voorbeelden van. Om de kwaliteit van onze samenleving en onze omgeving te behouden is het noodzakelijk om een aantal vragen te beantwoorden zoals: wat is de oorzaak van de ontwikkelingen en milieuproblemen? Hoe ziet de toekomst er uit? Hoe kunnen we invloed uitoefenen op deze ontwikkelingen en de veranderingen sturen om de genoemde problemen op te lossen? Wat kunnen beleidsmakers, de commercile sector of burgers zelf doen?
Bij het beantwoorden van bovenstaande vragen speelt de wetenschap een belangrijke rol. In het verleden werd daarbij vaak ingezoomd op specifieke onderdelen van het hele systeem (bv. economie, ecologie, sociologie). De laatste 10 jaar is duidelijk geworden dat deze disciplinaire aanpak de bovenstaande vragen niet in voldoende mate kan beantwoorden. Studies die het gehele maatschappelijke en natuurlijke systeem analyseren blijken onmisbaar te zijn. Het integreren van kennis uit de natuurwetenschappelijke en maatschappijwetenschappelijke hoek biedt nieuwe inzichten.
Op het eerste gezicht lijkt bijvoorbeeld de aanleg van nieuwe wegen, stuwdammen en kappen van bos logisch om economische vooruitgang te boeken; bij een meer gentegreerde blik blijkt dat de verliezen (sociaal-cultureel, ecologisch n economisch) de baten vaak ver overstijgen, ten koste van het welzijn van grote bevolkingsgroepen en toekomstige generaties.
De laatste jaren heeft deze systeembenadering op zowel nationaal, Europese en mondiale schaal belangrijke ontwikkelingen doorgemaakt en interessante successen geboekt. Een groot aantal internationale conventies, beleidsmaatregelen en technologische ontwikkelingen zijn in belangrijke mate gebaseerd op of voortgevloeid uit de milieusysteemanalytische aanpak. Zo is het Europese verdrag over grensoverschrijdende luchtverontreiniging direct gebaseerd op systeemanalytische modelstudies. Milieusysteemanalyse heeft de problemen en mogelijke oplossingen waar we met zn allen voor staan zichtbaar gemaakt.
NOOT VOOR DE REDACTIE
Noot voor de redactie: inlichtingen zijn te krijgen bij dr. Carolien Kroeze, Leerstoelgroep Milieusysteemanalyse, Departement Omgevingswetenschappen, Wageningen Universiteit, tel. (0317) 485070/ 06-10926964, e-mail carolien.kroeze@wur.nl of Arnold van Vliet, 06-28954021/0317-485091
Programma
13.00-13.05 Opening by Chair: Dr Carolien Kroeze
13.05-13.45 Prof dr Leen Hordijk: 10 Years of environmental systems analysis in Wageningen
13.45-14.15 Prof dr Joseph Alcamo: Environmental systems analysis at the global level - the role of scenario analysis
14.15-14.35 Prof dr Jean-Paul Hettelingh: The role of systems analysis in environmental policy making at the European Level
14.35-14.55 Prof ir Klaas van Egmond: Environmental systems analysis at the national level - National Environmental Outlooks as an example
14.55-15.15 Coffee Break
15.15-15.35 Prof dr ir Jan Rotmans: Uncertainties and stakeholders in environmental systems analyses
15.35-16.00 Discussion
16.00-16.20 Prof dr Helias Udo de Haes, representating the Netherlands Research School for the Socio-Economic and Natural Sciences of the Environment SENSE
Dr Pavel Kabat, representing Wageningse Climate Change & Biosphere Centre
Prof dr ir Johan Bouma, representing the Wageningen "Kenniseenheid Groene Ruimte"
16.20-16.30 Prof dr Ekko van Ierland: Environmental systems analysis: witchcraft or sorcery?
16.30-16.40 Prof dr Leen Hordijk: Concluding thoughts
16.40-18.30 Drinks