Het Europese landschap neemt tussen de zeven en twaalf procent op van de door mensen geproduceerde CO2,, en blijft daarmee ver achter bij het wereldgemiddelde van 22 procent. Dat concludeert een twaalf man groot internationaal team wetenschappers in Science, waaronder ir Gert-Jan Nabuurs en dr Ronald Hutjes van Alterra. Nederland lijkt met zijn grote hoeveelheid CO2-producerende veengebieden een potentile bron voor CO2 te zijn.De wetenschappers schatten de hoeveelheid CO2 die wordt gebonden door het landschap tussen de 135 en 205 miljoen ton. Tot nu toe bestond veel onduidelijkheid over de vraag of en hoeveel CO2 het landschap opneemt. De schattingen van deze zogenaamde koolstofsink schommelen tussen de 80 en 560 miljoen ton. Met de nieuwe berekeningen is de onzekerheid teruggebracht tot 70 miljoen ton. De opname van CO2 door het landschap is lager dan gedacht, en haalt bij lange na niet het wereldgemiddelde van 22 procent.
De wetenschappers stellen dat een ander beheer de opnamecapaciteit van het Europese landschap kan vergroten. ,,Minder ploegen, meer gewasresten op het land laten liggen, minder bossen en graslanden omzetten in landbouwgrond'', noemt Hutjes als voorbeelden. ,,Nu wordt grasland om de zoveel jaar omgeploegd om een jaar mas te verbouwen. Dat is funest voor de opname van CO2.''
De wetenschappers komen tot hun cijfers door twee bestaande rekenmethodes te combineren en aan te passen: de atmosfeermethode, gebaseerd op metingen van luchtmonsters, en de landmethode, waarbij onder meer de groeisnelheid van bomen een maat is voor CO2-opname. Het artikel in Science is eigenlijk een samenkomst van twee onderzoeksscholen, stelt Nabuurs. Wageningen is van oudsher groot in het koppelen van landgebruik aan het klimaat.
Aan de gangbare rekenmethoden kleven allerlei bezwaren. De atmosfeermethode houdt er bijvoorbeeld geen rekening mee dat koolstof ook in gassen als koolstofmonoxide en methaan wordt uitgestoten. De landmethode heeft voornamelijk aandacht voor de opnamecapaciteit van bossen, terwijl in de nieuwe berekeningen ook is meegenomen dat landbouw- en veengebieden juist CO2 afscheiden.
Nabuurs en Hutjes zijn verbaasd over de grote hoeveelheid CO2 die door het veen wordt afgescheiden. Dat stelt Nederland voor een probleem, stelt Hutjes. ,,De helft van Nederland is veengebied. Dat wordt geploegd en ontwaterd, en is daarmee een potentile bron van CO2.'' Zorgen maken de wetenschappers zich ook over de grote stukken veen die in Siberi onder de permafrost verborgen liggen. ,,Als dat door de opwarming van de aarde ontdooit, hebben we er een enorme CO2-bron bij.'' | Martin Woestenburg