Goed gedrag van bedrijven loont soms wel en soms niet. De extra investeringen van veevoederbedrijven en slachterijen in voedselveiligheid en het milieu betalen zichzelf wel terug. In de glasgroenteteelt is het vooral lucratief te investeren in betere arbeidsomstandigheden. Uit onderzoek van het LEI en PPO blijkt dat vrijwel ieder bedrijf iets anders verstaat onder maatschappelijk verantwoord ondernemen.Zien ondernemers alleen heil in maatschappelijk verantwoord ondernemen net iets beter je best doen dan wettelijk verplicht is als dat op korte termijn geld oplevert of schuilt er meer achter? Het Landbouw Economisch Instituut en het Praktijkonderzoek Plant en Omgeving vroegen bedrijven in de varkensvleesindustrie en in de glastuinbouw of maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) volgens hen winstgevend is. Ondernemers zeiden van ruim de helft van de goed gedrag-maatregelen die ze voorgelegd kregen dat deze economisch voordeel opleveren. Een minderheid van de maatregelen deed dat volgens hen helemaal niet. Voorbeelden van lucratief goed gedrag waren bijvoorbeeld aandacht voor voedselveiligheid bij veevoederbedrijven en bij slachterijen van varkensvlees. De bedrijven gaven aan dat het voorkomen van crises de investering waard is. Ook maatregelen van varkenshouders om mest milieuvriendelijker te verwerken en emissies te beperken betalen zichzelf terug. Maar bijvoorbeeld aandacht voor dierwelzijn levert volgens de meeste varkenshouders niet direct geld op.
In de glasgroenteteelt bleek alleen investeren in goede arbeidsomstandigheden in praktijk een feestje of een barbecue voor de werknemers de investering waard, omdat het betrokken werknemers oplevert voor weinig geld. Het aanpassen van de kassen aan de ruimtelijke omgeving vonden ze wel goed voor het imago van de sector, maar de kosten zijn veel te hoog om winstgevend te zijn.
Belangrijkste conclusie van het kwalitatieve onderzoek van het LEI is dat ieder bedrijf een eigen invulling aan MVO geeft maar de grote lijnen hetzelfde zijn. Het kwantificeren van economische effecten is echter moeilijk omdat gegevens niet beschikbaar, vertrouwelijk, of moeilijk toe te rekenen te zijn aan maatregelen die louter onder de definitie MVO vallen. Een van de onderzoekers, drs Florentien Geerling-Eiff: ,,Bedrijven geven daarom een eigen invulling aan het begrip en daardoor is het lastig om een vergelijking te trekken of maatschappelijk verantwoord ondernemen voor het ene bedrijf meer of minder geld oplevert. Zo zien sommige ondernemers het voldoen aan de wettelijke normen, terwijl collegas er een loopje mee nemen, op zich al als goed gedrag. Soms houden ondernemers rekening met toekomstig beleid en strengere regels, en het is de vraag of dat dan maatschappelijk verantwoord is. | Joris Tielens