Beeldanalyses van speciale zwart-witopnames kunnen helpen nieuwe roosrassen op te sporen. Vooral bij rassen die in bloemkleur sterk op elkaar lijken wordt het eenvoudiger te bepalen of een nieuw ras dat door een kweker wordt aangemeld ook daadwerkelijk nieuw is. Biometris-onderzoeker dr Gerie van der Heijden is positief over deze nieuwe manier van rasidentificatie.Met de nieuwe methode is het onderzoekers van het wiskundig expertisecentrum Biometris gelukt kleine afwijkingen in bloemkleur en kleurpatronen van rozen in kaart te brengen. Het doel van het project, dat wordt gefinancierd door het innovatiegerichte onderzoeksprogramma Beeldverwerking van Senter en de Raad voor het Kwekersrecht, is een rasidentificatie van siergewassen vinden die minder afhankelijk is van het kwekersoog.
Van der Heijden: ,,Bij rozen is sprake van een enorme doorloop van nieuwe rassen. Rozen die drie jaar geleden in de winkel stonden, zijn nu al niet meer in de kassen te vinden. Kleur is de belangrijkste drijfveer van de rozenveredeling. Nu bekijken experts of er sprake is van een nieuw ras door aan de hand van een kleurenwaaier de bloemkleur te beoordelen. De procedure is nogal omslachtig en leunt zwaar op de kennis en ervaring van de gewasexpert.
Om een minder persoonsgebonden aanpak te krijgen hadden de onderzoekers zich in eerste instantie gestort op het ontwikkelen van een beeldendatabank met kleurenopnamen van de bloemen. ,,We gebruikten zogenaamde RGB-kleuren, iedere waargenomen kleur kan immers worden beschreven als een combinatie van de kleuren rood, groen en blauw. De methode bleek echter sterk afhankelijk van de gebruikte camera, de belichting en natuurlijke de variatie in de bloemkleur. We zijn daarom op zoek gegaan naar een meer fysische beschrijving van kleur.
De onderzoekers kwamen verrassend genoeg uit bij zwart-witopnamen. Hierbij wordt de kleur van de bloem strook voor strook via een prisma uiteengetrokken in verschillende golflengten. Dit kleurpatroon van de bloem wordt vervolgens digitaal vastgelegd. ,,Hieruit is wel weer een kleurenbeeld te genereren, waarbij je zelf een lichtbron kunt kiezen. We kunnen laten zien hoe de roos er bij kaarslicht uitziet maar ook onder een tl, aldus Van der Heijden.
In totaal zijn nu meer dan duizend opnames van vijf- tot achthonderd nieuwe roosrassen gemaakt. In de komende tijd wordt getest hoe betrouwbaar de ontwikkelde methode is. Van der Heijden verwacht niet dat de methode in honderd procent van de gevallen uitsluitsel zal geven. ,,Maar dit geldt eigenlijk ook voor het andere onderzoeksspoor, die van de DNA-vingerafdrukken. Een kleurverandering kan al het gevolg zijn van een puntmutatie, waarbij een minimale verandering in het DNA is opgetreden. Dat haal je er in een DNA-profiel niet uit, terwijl de bloemkleur van de betrokken roos wel van rood naar geel veranderd is. We zullen waarschijnlijk een combinatie van beide methoden nodig hebben. | Gert van Maanen