AHet voedingsproces waarbij Frankliniella occidentalis (Californische trips)plantencellen van belangrijke tuinbouwgewassen doorboort en leegzuigt isin te delen in zes fasen. Gedurende de speekseloverdracht tussen tripsen plantencel kan het Tomatenbronsvlekkenvirus (TSW-virus), dat zeer veelschade in de tuinbouw toebrengt, worden overgedragen. Onderzoek naar deverschillende fasen van het voedingsproces van de trips leidt tot meerinzicht wanneer het TSW-virus wordt overgedragen. Zo kan bijgedragen wordenaan een betere bestrijding van het virus. Dit stelt Frodo Kindt, die onlangsaan Wageningen Universiteit gepromoveerd is.
De verschillende fasen in het voedingsgedrag van de tripsen worden geregistreerdvia video-opnames en via de elektropenetratiegram-techniek (EPG-techniek).Deze techniek meet de voltage-verschillen die ontstaan tijdens het voedingsgedrag.De twee millimeter grote tripsen zijn namelijk aangelijnd via een elektrode(een draadje op de rug) die deel uitmaakt van een elektrisch circuit. Dezetechniek is door Kindt voor het eerst bij tripsen toegepast. De verschillenin gemeten voltages vormen in de tijd een EPG-grafiek waarin zes verschillendefases tijdens het voeden herkend kunnen worden.
Van de meeste fases is vastgesteld wat de functie is. Zo bestaat de eerstefase uit het prikken met de mandibel (een soort naald) van de trips inde plantencel door een knik van de kop van de trips.
In de daaropvolgende fase steekt de trips zijn maxillaire stiletten inhet gat dat gevormd is door de mandibel. Deze stiletten vormen samen eenbuis waardoor speeksel in de cel wordt gebracht en vervolgens de celinhoudwordt leeggezogen.
Tijdens de fase waarin speeksel in de plantencel wordt gebracht kan virusoverdrachtplaatsvinden.
Of de plant daadwerkelijk geïnfecteerd wordt door het virus hangtaf van de volgende factoren:
- de speekselklieren van de trips moeten het virus bevatten
- het aantal penetraties in dezelfde plant
- hoe lang en hoeveel speeksel per penetratie er wordt ingebracht
- het leegzuigen van de cellen kan ertoe leiden dat de plantencel sterftwaardoor het virus zich niet meer kan vermeerderen.
In de loop der tijd zijn er via veredelingsmethoden virus-resistente plantenen trips-resistente planten ontstaan. Virus-resistentie kan echter wordendoorbroken omdat het virus zich aan kan passen en niet meer als virus herkendwordt door de plant.
Om de kans op doorbreking van de virus-resistentie te verkleinen kunnentrips-resistente planten worden ingezet. Kindt heeft verschillen onderzochtin het voedingsgedrag van tripsen op trips-resistente paprikaplanten enpaprikaplanten die niet trips-resistent zijn gemaakt.
Het blijkt dat het voedingsgedrag van tripsen niet verschilde op beidetypen planten. Hiermee is aangetoond dat trips-resistentie dus niet directleidt tot minder virus-overdracht.
Het aantal penetraties is in trips-resistente planten echter veel lager,waardoor er minder TWS-virus wordt overgedragen. Dit leidt dus wel indirecttot minder virusoverdracht.
Door dit onderzoek is meer bekend geworden over hoe tripsen zich voedenen is bekend geworden wanneer de overdracht van TWS-virus plaatsvindt.Hiermee wordt een belangrijke bijdrage geleverd in de bestrijding van hetTWS-virus dat een belangrijke plaag vormt in de tuinbouw.
NOOT VOOR DE REDACTIE
Verdediging van het proefschrift: Probing behaviour of thrips, behaviouralstudy on the feeding of Western flower thrips related to Tomato spottedwilt virus transmissions and host plant susceptibility’ door dhr.F. Kindt vindt plaats op vrijdag 16 april 2004 om 13.30 uur in de Aulavan Wageningen Universiteit, Generaal Foulkesweg 1a, Wageningen.
Er is beeldmateriaal van een aangelijnde trips, een schematische tekeningvan het elektrische circuit en een EPG-grafiek beschikbaar. Voor meer informatie:Wageningen Universiteit, Edwin Luijks, tel. 0317 483915, e-mail Edwin.Luijks@wur.nl.