Van diëtiste tot hoogleraar
Op 29 april neemt prof.dr. Wija van Staveren afscheid van de afdelingHumane voeding van Wageningen Universiteit. Daarmee beëindigt de hoogleraarin de Voeding van de oudere mens een opmerkelijke carrière die zijin 1972 begon als diëtiste. Bij gelegenheid van het afscheid van profVan Staveren is er een internationaal afscheidssymposium over de rol vanvoeding bij het ouder worden.
Als onderzoeksdiëtiste werd Wija van Staveren in oktober 1972 aangesteldaan de toenmalige Landbouwhogeschool. Zij had toen reeds tien jaar werkervaringals diëtiste bij TNO. In 1974 behaalde zij haar Master of Sciencein de Voedingswetenschappen in Londen. Na die tijd doceerde zij in Wageningenen richtte zij haar onderzoek op de methodologie van het onderzoek naarde voedselconsumptie, waarop zij in 1985 bij professor Hautvast promoveerde.In 1988 volgde haar benoeming tot bijzonder hoogleraar in de voeding vande oudere mens. Deze leerstoel werd mogelijk gemaakt door de StichtingZuivel Voeding Gezondheid (Nederlandse Zuivel Organisatie). Tijdens dezestien jaar van haar hoogleraarschap heeft professor Van Staveren vormgegeven aan een inmiddels belangrijke onderzoekslijn: de voeding van deoudere mens in relatie tot gezondheid en functionaliteit. Zij is een voorbeeldvan een volhardende wetenschapper.
Om culturele verschillen van ouderen in voeding, leefstijl en gezondheidvast te stellen werd in 1988 een Europese meerlandenstudie opgezet. Hiermeemoesten factoren in voeding en leefstijl worden geïdentificeerd dieeen gunstig effect hebben op overleven, functionaliteit en gezondheid vanouderen. Hieruit bleek dat een gezonde voeding met kenmerken van een mediterraanvoedselpatroon, lichamelijke activiteit van tenminste dertig minuten wandelenper dag, en niet roken, ook op hogere leeftijd nog steeds bijdragen aangezond ouder worden.
Ook bleek uit studies dat bijna de helft van de ouderen een verhoogde kanshad op ondervoeding en ernstige vitaminetekorten. Zo bleek er door gebrekaan zonlicht een tekort aan vitamine D en vanwege een verminderde opnameeen tekort aan vitamine B12.
Onderzoek van prof. Van Staveren bij onder meer behoeftige ouderen diezijn aangewezen op professionele zorg leidde onder meer tot een verbeterdeenergiebalans, voedselconsumptie, voedingstoestand en kwaliteit van levenvan de oudere mens. Zij wist dit resultaat te bereiken door onder meerinterventiestudies met verrijkte voedingsmiddelen, het verbeteren van deambiance en het versterken van de smaak van maaltijden. De wetenschappelijkeresultaten verschenen in bijna 200 publicaties. 24 assistenten-in-opleiding(aio’s) promoveerden bij haar. Nog eens negen jonge onderzoekershopen nog bij haar te promoveren. Wija van Staveren is lid van diverse(inter)nationale voedingsadviescommissies, erelid van de Nederlandse Verenigingvan Diëtisten en werd in 2002 benoemd tot Ridder in de Orde van deNederlandse Leeuw.
Zwaarlijvig of ondervoed
Op 29 april vindt het symposium Add life to years: nutrition matters plaats.Daarin treden naast Wageningse collega-onderzoekers ook prominente buitenlandsewetenschappers, waaronder prof. John Morley uit de VS. Aan bod komen ‘sochtends onderwerpen als zwaarlijvigheid op hogere leeftijd, vitaminesen risico op dementie, de rol van calcium, vit. D en eiwitten bij het gezondhouden van het bottenstelsel, dieetrichtlijnen voor ouderen, en Europesediëten en leefstijl. In de middag: Ondervoeding bij ouderen als oorzaakof gevolg van ziekten, effect van smaak en ambiance op voedselinname, ende behandeling van ondervoeding bij ouderen.
NOOT VOOR DE REDACTIE
De afscheidsrede van prof.dr. W.A. van Staveren vindt plaats op 29 April16.00 uur in de Aula van Wageningen Universiteit, Gen. Foulkesweg 1,Wageningen. Nadere informatie bij dr. C.P.G.M. de Groot, tel. 0317 482577,e- mail Lisette.degroot@wur.nl of bij prof.dr.ir. Frans Kok (hoogleraarVoeding en gezondheid), tel. 0317 482589, e-mail Frans.Kok@wur.nl.