Er is weer wat meer toekomst voor de Tanzaniaanse bakbanaan. Bakbananenvormen een belangrijk voedselgewas in Tanzania en hebben vruchtbare grondnodig om goede opbrengst te geven. Al zo’n 400 jaar wordt de grond waaropbananen groeien extra verrijkt via mest van vee dat op nabijgelegen graslandengraast. De sterk toegenomen bevolkingsdruk in de laatste decennia heeft geleidtot minder graslanden en mest waardoor de opbrengst van bananen daalt. Toepassingvan groenbemesters zoals kruidachtige vlinderbloemigen zijn een door de localeboeren geaccepteerde oplossing, aldus Frederick P. Baijukya in zijn proefschriftwaarop hij op maandag 8 oktober promoveert aan Wageningen Universiteit.
Baijukya heeft in zijn promotieonderzoek gekeken naar agronomische en sociaal-economischeaspecten van de integratie van vlinderbloemigen in het landgebruiksysteemen heeft positieve resultaten bereikt. Zijn onderzoek bestond uit het inventariserenvan veranderingen in landgebruik via geografische informatiesystemen, mondelingeoverbrenging van lokale boeren en historische documentatie Daarna zijn, samenmet boeren, veldproeven gedaan met diverse vlinderbloemigen om te onderzoekenwelke soorten het meest geschikt zijn.
Locale boeren hebben verschillende redenen om vlinderbloemigen te willentoepassen, bijvoorbeeld onkruidonderdrukking, verhoogde productie van voedselgewassenof verbeterde voerbeschikbaarheid voor het vee. Met behulp van computermodellendie optimale bedrijfsystemen generen, afhankelijk van de doelstellingen vande boer, draagt Baijukya in zijn proefschrift Adapting to change in banana-basedfarming systems of northwest Tanzania totaaloplossingen aan.
Ook de rol van vee verandert als een gevolg van wijzigingen in het landgebruiksysteem.Het traditionele loslopende vee dat graast op de graslanden wordt meer enmeer vervangen door melkvee (kruisingen met Nederlands melkvee) dat jaarrondop stal staat. Dit vee wordt met name gevoerd met restmateriaal van voedselgewassen.De mest wordt gebruikt voor bodemverbetering.
Een vergelijking van het landgebruiksysteem in Tanzania is te trekken methet Drentse Eslandschap. Ook deze Nederlandse, van nature arme gronden, werdendoor mensenhand verrijkt om geschikt te maken voor landbouw.
Volgens Baijukya staan locale boeren welwillend tegenover de toepassing vangroenbemesters en is er al een grote vraag naar het zaad van de vlinderbloemigen.Dankzij zijn onderzoek zijn nieuwe praktische inzichten verkregen waarmeehet traditionele bananenteeltsysteem in Tanzania op een verantwoorde manierkan worden voortgezet.
Onderzoek naar de rol van vlinderbloemigen in de landbouw van Afrika wordtuitgebreid in het kader van het EU-project Africa NUANCES. Baijukya’sonderzoeksproject wordt uitgebreid naar acht Afrikaanse landen.
NOOT VOOR DE REDACTIE
Verdediging van het proefschrift Adapting to change in banana-based farmingsystems of northwest Tanzania door Frederick P. Baijukya vindt plaatsop 8 oktober 2004 om 16.00 u in de Aula van Wageningen Universiteit, GeneraalFoulkesweg 1a, Wageningen.
Voor meer informatie en beeldmateriaal: Edwin Luijks, tel. 0317 48 39 15,e-mail Edwin.Luijks@wur.nl. Inhoudelijkevragen bij dr. Nico de Ridder, e-mail Nico.deRidder@wur.nl,tel. 0317 483073.