Foto Coen Elemans, Wageningen Universiteit. |
Lachduiven blijken over hooggespecialiseerde, supersnelle spierente beschikken die een actieve rol spelen bij het reguleren van hun zang.Die spieren trekkenzich binnen 10 miliseconden samen en kunnen dan ook nog weer deels ontspannen.Dat blijkt uit een artikel dat deze week in het gezaghebbende wetenschappelijketijdschrift Nature verschijnt van de hand van een aantal wetenschappers vanWageningen Universiteit en één van de University of Utah in SaltLake City. De onderzoekers veronderstellen dat duiven nog een relatief simpelezang hebben en dat zangvogels spieren hebben die de spieren van duiven zelfsovertreffen in contractiesnelheid.
Vogels maken geen geluid met het strottenhoofd (of larynx) zoals mensen,maar met behulp van trillende lippen en membranen in de syrinx, het vocaleorgaan dat uniek is voor vogels. Ir. Coen Elemans, onderzoeker bij de leerstoelgroepExperimentele zoölogie van Wageningen Universiteit, en zijn collega’sontdekten supersnelle spieren in de syrinx die tot nu toe alleen nog maaraangetroffen in zeer gespecialiseerde organen, zoals in de staart van ratelslangen.Als deze gespecialiseerde spieren ook de zang van zangvogels sturen, zijnze veel algemener dan tot nu toe werd aangenomen.
De Wageningse en Amerikaanse onderzoekers toonden met gelijktijdige metingenvan spieractiviteit en geluid in koerende lachduiven (Streptopeliarisoria)aan dat de spieren actief zijn wanneer de vogels geluid maken tijdens desnelle pulsen van de tril en niet tijdens de stille intervallen. Contractievan deze spieren zet het geluid dus aan en niet uit zoals tot nu toe gedachtwerd.
Het snelle aan- en uitschakelen van het geluid tijdens de tril in de koervan lachduiven kan niet gestuurd worden met normale spieren omdat dezeniet snel genoeg zijn. De enige spieren die dit wel kunnen zonder vermoeidte raken vallen in de klasse van de zogenaamde supersnelle aërobespieren, de snelste spieren die nu bekend zijn. Met metingen aan geïsoleerdespieren toonden de onderzoekers aan dat de syrinx spieren inderdaad supersnelzijn; ze contraheren in minder dan 10 milliseconden.
NOOT VOOR DE REDACTIE
Het artikel ‘Superfast muscles control dove’s trill’,door Coen Elemans, Igor Spierts, Ulrike Müller, Johan van Leeuwenen Franz Goller wordt gepubliceerd in Nature van donderdag 9 september2004.
Bij dit bericht hoort een foto, die vrij is van rechten. Wel verzoekenwij u bij gebruik te vermelden: “Foto Coen Elemans, Wageningen Universiteit.”
Voor meer informatie over het artikel kunt u contact opnemen met: Ir. CoenElemans, tel. 0317-482749, e-mail: coen.elemans@wur.nl,.
Voor verdere informatie kunt u contact opnemen met Bouke de Vos, persvoorlichterWageningen UR, tel 0317 480 180, e-mail: bouke.devos@wur.nl.