Zoeter gras leidt niet tot meer melk
In tegenstelling tot wat algemeen verwacht werd, beïnvloedenkarakteristieken van Engels raaigras rassen, zoals suikergehalte of afbreekbaarheidvan de celwanden de voedselopname bij grazende melkkoeien niet. Onderzoekvan Hassan Z.H. Taweel van Wageningen Universiteit wijst uit dat eenhogeredrogestof opname wel bereikt kan worden door meer inzicht in de regulatiemechanismenachter het maximaal benutten van de pensinhoud.
Grazende koeienbenutten de capaciteit van hun pens momenteel niet maximaal.
Hassan Z.H. Taweel promoveert op 14 september op het onderzoek: ‘PerennialRyegrass for Dairy Cows: Grazing Behaviour, Intake, Rumen Function andPerformance’.
Bij hoogproductief grazend melkvee is de drogestof opname (en hiermeeindirect de eiwit- en energieopname) de beperkende factor voor de melkproductie.Om de melkproductie te verhogen wordt grazend melkvee daarom doorgaansbijgevoerd met krachtvoer en vaak ook met energierijke maiskuil.
Taweel keek in zijn onderzoek naar de motivatie tot vreten en de verwerkingssnelheidin de pens (penscapaciteit) van het melkvee. De hypothese was dat de motivatietot vreten sterk afhing van de smakelijkheid. Verwacht werd dat deze smakelijkheidvooral wordt bepaald door het gehalte aan suikers, ofwel wateroplosbarekoolhydraten (WOK). De penscapaciteit is afhankelijk van de snelheid waarmeevoer de pens verlaat, waarbij planten met makkelijker verteerbare celwandennaar verwachting sneller de pens verlaten.
Taweel voerde experimenten uit waarbij koeien 2 jaar gemaaid gras op stalkregen en 2 jaar graasden op verschillende weiden, met steeds een onbeperktehoeveelheid van één specifiek Engels raaigras (Lolium perenneL.) ras gedurende perioden van 2 weken. De onderzochte, commercieel beschikbarerassen waren geselecteerd op verschillende WOK gehalten en er werd onderzochtof ze verschilden in de mate van afbreekbaarheid van celwanden. Er werdechter geen significant verschil aangetoond in hoeveelheid grasopname enmelkgift door de koeien op de verschillende rassen. Hieruit is de conclusiete trekken dat WOK geen rol van betekenis speelt in de vrijwillige voeropname(VVO) door de dieren en dat selectie op de afbreekbaarheid van celwandenbinnen Engels raaigras weinig perspectief biedt. De hoog suiker rassenveroorzaakten wel een lager ammoniak gehalte in de pens en een lager ureumgehalte in de melk, wat vanuit terugdringing van het N-overschot op melkveebedrijveninteressant is. Uit recent onderzoek van Wageningen Universiteit (samenmet NIZO food research) is tevens gebleken dat koeien die buiten grazenen vers gras eten melk met een gezondere vetzuursamenstelling leveren dankoeien die op stal worden gehouden.
Vervolgonderzoek van Taweel naar graasperiodes en benutting van pensinhoud(pensvullingscapaciteit) leverde eveneens vernieuwende resultaten op.
Grazende koeien lieten 3 belangrijke graasperiodes per dag zien: vroegin de ochtend, rond het middaguur en tegen de tijd dat het donker wordt.In deze periodes graasden de koeien onafgebroken meer dan éénuur. De graasperiode in de avondschemering was echter veel langer. Taweelheeft op 4 momenten per dag de pensvulling bepaald, omdat de pensvullingwordt gezien als één van de factoren die zorgen voor hetbeëindigen van een graasperiode.
Om 24.00 uur bleek de pens geheel gevuld, in tegenstelling tot op anderetijdstippen van de dag. Hieruit is te concluderen dat koeien overdag alstoppen met grazen voordat hun maximale pensvullingscapaciteit is bereikt.Vervolgonderzoek moet uitwijzen wat de beweegredenen van de koeien zijnom overdag niet hun maximale pensvullingscapaciteit te benutten. Het maximaalbenutten van de pensvullingscapaciteit kan wellicht zorgen voor een hogereenergieopname uit vers gras; dit kan weer leiden tot een verhoogde melkproductie.
NOOT VOOR DE REDACTIE
Dit onderzoek is uitgevoerd met co-financiering van Senter (dienst vanministerie van Economische Zaken), in samenwerking met Barenbrug HollandB.V. en Wageningen Universiteit (Planten- en Dierwetenschappen).
Verdediging van het proefschrift: ‘Perennial Ryegrass for DairyCows: Grazing Behaviour, Intake, Rumen Function and Performance’ doorHassan Z.H. Taweel vindt plaats op 14 september 2004 om 16.00 uur in deAula van Wageningen Universiteit, Generaal Foulkesweg 1a, Wageningen.
Voor meer informatie:
Wageningen Universiteit
Edwin Luijks, tel. (0317) 48 39 15, email: Edwin.Luijks@wur.nl
Inhoudelijke vragen:
promotor: Seerp Tamminga, e-mail: Seerp.Tamminga@wur.nl;co-promotor: Anjo Elgersma, email: Anjo.Elgersma@wur.nl ofJan Dijkstra, e-mail: Jan.Dijkstra@wur.nl