In tegenstelling tot de algemeen heersende opvatting groeit de veel gekweekte Afrikaanse meerval beter en is hij minder agressief wanneer de vissen met vele bij elkaar zitten. De vissen zwemmen actiever, vertonen minder afwijkend gedrag en hebben een lager niveau van het stresshormoon cortisol in hun bloed. Ook prefereren ze weinig of geen daglicht boven intensieve en lange lichtperiodes. Deze conclusies, die van belang zijn voor de aquacultuur, trekt de uit Mexico afkomstige promovendus Pablo Almazn Rueda in zijn onderzoek waarop hij op16 februari aan Wageningen Universiteit promoveert.
Uit het onderzoek blijkt dat de Afrikaanse meerval in hoge dichtheden beter groeit dan wanneer er weinig vis bij elkaar zit. Bij dichtheden van 2500 vissen per 1000 liter (1 m3) water blijkt de groei en zwemactiviteit hoger te zijn dan bij lage visconcentraties van slechts 250 vissen per 1000 liter water. Verder blijkt dat deze meerval, die in Afrikaanse rivieren en meren voorkomt, de voorkeur geeft aan een donkere omgeving boven een milieu met veel licht. Wanneer het 18 tot 24 uur per dag donker is groeit de vis beter dan wanneer de lichte periode twaalf uur of langer is. Bij langere lichtperiodes zwemmen de vissen actiever, zijn ze agressiever, zichtbaar aan meer verwondingen, en hebben de vissen meer van het stresshormoon cortisol in hun bloed. Wanneer het aantal uren licht gedurende een etmaal wordt opgevoerd nemen ook de stress en agressie toe.
Opmerkelijk in het onderzoek is de bevinding dat individuele vissen zich in grote groepen meervallen meer thuis voelen dan ik kleine groepen. Naarmate de groepsgrootte toeneemt, vermindert de agressie, stijgt de zwemactiviteit, daalt het cortisolgehalte en verbetert de groei. Echter, wanneer de zwemruimte wordt verkleind, en daardoor de dichtheid groter wordt, stijgt het cortisolgehalte in de vis en vermindert hun groei. Kennelijk is de teeltdichtheid, uitgedrukt in het aantal vissen per ruimte-eenheid, geen geschikte maat om houderijsystemen te vergelijken.
De onderzoeker wijst er op dat een enkele parameter, zoals gedrag of groei niet afdoende is om het welzijn van de Afrikaanse meerval te bepalen. Een combinatie van verschillende factoren blijft noodzakelijk.
Hoewel de visteelt zich de afgelopen drie decennia heeft uitgebreid en is gentensiveerd, is tot nu toe weinig aandacht geweest voor het welzijn van de vissen. De Afrikaanse meerval biedt mogelijkheden voor een diervriendelijke teelt. De vis wordt reeds in kleinere hoeveelheden op de Nederlandse markt aangeboden.
NOOT VOOR DE REDACTIE
Nadere informatie bij Pablo Almazn Rueda (spreekt Engels en Spaans), tel. 0317 484942, e-mail Pablo.Almazan@wur.nl of bij prof.dr. Johan Verreth (van de leerstoelgroep Visteelt en Visserij, Wageningen Universiteit en promotor), tel. 0317 483510, e-mail Johan.Verreth@wur.nl
De promotie vindt plaats op 16 februari om 16.00 uur in de Aula van Wageningen Universiteit, Generaal Foulkesweg 1a, Wageningen. Rechtstreeks te volgen via WUR-TV: http://wurtv.wur.nl/WUR-TV.htm.U kunt ook mailen naar de Stafafdeling Communicatie: pers.communicatie@wur.nl.