Mengteelt en minder herbiciden in de strijd tegen onkruid
Mengteelten van maïs en pompoen en toepassing van herbicidenin lage doseringen kunnen problemen in de Zimbabwaanse landbouw verminderen.Wageningen Universiteit heeft in nauwe samenwerking met de Universiteit vanHarare (Zimbabwe) nieuwe mogelijkheden onderzocht om kleine locale boerente ondersteunen in hun strijd tegen oprukkend onkruid. De ervaren onkruidkundigeArnold B. Mashingaidze uit Zimbabwe promoveert op 10 oktober bij WageningenUniversiteit op zijn proefschrift: Improving weed management and cropproductivity in maize systems in Zimbabwe.
Boerenbedrijven in Zimbabwe worden gekarakteriseerd door een hoge arbeidsbehoeftevoor het handmatig wieden van onkruid. Dit onkruid zorgt jaarlijks voor eengrote oogstderving en herbiciden zijn duur voor Zimbabwaanse boeren.
Hier komt bij dat de landbouw grote problemen ondervindt als gevolg van hetingrijpende landhervormingsprogramma en de HIV/AIDS pandemie, met desastreuzegevolgen voor de leeftijdsopbouw en de beschikbaarheid van arbeid.
Mashingaidze heeft op Zimbabwaanse proefboerderijen onderzoek gedaan naarlandbouwkundige oplossingen die gedragen worden door de locale boeren. Zoheeft hij geëxperimenteerd met mengteeltsystemen van maïs en pompoen.Uit de resultaten van het onderzoek bleek dat pompoen (kruipend gewas metgrote bladeren), wanneer dit onder de maïs wordt gezaaid, de onkruiddrukvermindert. De maïsopbrengst was in 3 van de 4 seizoenen niet lager danin monocultuur. Het handmatig wieden van onkruid kon met een factor twee totdrie worden verminderd.
Om zowel de opbrengst van maïs als pompoen in deze mengteeltsystemente verhogen zijn van maïs, na de bloei, de onderste bladeren en de mannelijkebloeiwijze verwijderd. Door deze maatregelen kunnen de pompoenplanten meerlicht opvangen. Uit experimenten bleek dat het tussengewas (in dit geval pompoen)wel lang genoeg moet doorgroeien om te kunnen profiteren van de verhoogdeinstraling.
Uit experimenten met een meer precieze bemesting kwamen ook gunstige effecten:de onkruidonderdrukking kon worden toegeschreven aan een afname in bereikbaarheidvan de toegediende bemesting voor de onkruidplanten en aan een grotere onkruidonderdrukkingdoor weelderig groeiende maïsplanten.
Mashingaidze heeft ook experimenten uitgevoerd om met lagedoseringen vanherbiciden. In de kritische periode, waarin het gewas de meeste concurrentieheeft van onkruid, bleek dat 12,5 procent van de (op het label) aanbevolendosis al voldoende bleek om het onkruid zodanig ‘op een achterstand’te zetten dat het gewas verdere onkruidgroei afdoende kon onderdrukken. Wanneerresterende onkruidplanten vervolgens worden verwijderd kon sluipende selectievan resistente soorten en biotypen op de lange termijn voorkomen worden.
Zimbabwe kampt met grote problemen en wordt geteisterd door HIV/AIDS. Devoedselzekerheid van de bevolking komt momenteel zelfs in gevaar. Door devoedselproductie minder afhankelijk te maken van handmatig wieden kunnen deresultaten van dit landbouwkundig onderzoek een belangrijke bijdrage leverenaan oplossingen voor de toekomst van het land.
NOOT VOOR DE REDACTIE
Verdediging van het proefschrift: Improving weed management and crop productivityin maize systems in Zimbabwe door Arnold B. Mashingaidze vindt plaatsop 12 oktober 2004 om 16.00 u in de Aula van Wageningen Universiteit, GeneraalFoulkesweg 1a, Wageningen.
Voor meer informatie en beeldmateriaal: Edwin Luijks, tel. 0317 483915, e-mailEdwin.Luijks@wur.nl. Inhoudelijkevragen: Bert Lotz, e-mail Bert.Lotz@wur.nlof Wopke van de Werf e-mail Wopke.vandewerf@wur.nl.