Een plantenziekte uitroeien door wat schimmels mee te geven aan honingbijen. Dat idee hebben de onderzoekers van Praktijkonderzoek Plant en Omgeving (PPO) en Plant Research International (PRI), beide van Wageningen UR, met succes getest. Het werkt in ieder geval tegen bruinrot in aardbeien.Onderzoekers van PRI, PPO Bijen en PPO Akkerbouw, Groene Ruimte en Vollegrondsgroenten hebben het gebruik van bijen getest tegen de schimmelziekte botrytis, bruinrot, in aardbei. Bruinrot is in de aardbeienteelt een groot probleem en uit zich in afgestorven plantdelen, bedekt met stuivend grijs schimmelpluis.
De onderzoekers hebben voor de bijen een speciale bijenkast ontwikkeld, die via het toegangspoortje een beetje bestrijdingsmiddel in poedervorm aan de bijen meegeeft, als ze uitvliegen. In dit geval gaat het om een biologisch bestrijdingsmiddel, de schimmel ulocladium, die een natuurlijke vijand is van de schimmel botrytis. De methode werkt goed, de bijen poetsen het poeder wel een beetje weg, maar er blijft altijd wel wat op hun pootjes of vleugels zitten, zegt dr. Lonne Gerritsen van PPO Bijen.
De bijenkasten zijn naast proefveldjes met aardbeien geplaatst. De bijen gaan op zoek naar de nectar in de bloemen van de aardbeiplanten, en dat is precies waar de schimmel botrytis normaliter begint te woekeren. De bijen laten op de bloemen een beetje van de schimmel ulocladium achter, die de botrytis in een periode van een aantal weken verdelgt.
De bijen brengen het bestrijdingsmiddel precies naar de ziektehaard. Dat betekent minder verspilling in vergelijking met bespuiten van de gewassen, waarbij vaak nogal wat bestrijdingsmiddel naast de planten terechtkomt. Gerritsen: Het is heel mooi om te zien hoe de bijen het doen. Ze brengen het bestrijdingsmiddel precies daar waar het nodig is. En ze gaan er elke dag op uit. Het bespaart de teler een hoop werk.
De bijenonderzoekers zijn enthousiast, maar zetten wel wat kanttekeningen bij de methode: hij is alleen te gebruiken bij ziekten die in de bloem beginnen, en het bestrijdingsmiddel moet beschikbaar zijn in poedervorm en onschadelijk zijn voor bijen. De methode moet nog op grote schaal worden getest. Voorlopig wordt verwacht dat de inzet van bijen als aanvulling kan dienen bij bespuiting met fungiciden.
Hugo Bouter