Sproeien van water of plantaardige olie is een effectieve manier om de emissie van fijn stof uit stallen tegen te gaan. Dit blijkt uit onderzoek van A&F (onderdeel van Wageningen UR) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Het fijne stof uit de veehouderij vormt net als stofdeeltjes uit het verkeer een risico voor de volksgezondheid.'Zolang veehouders nog geen stofzuigrobot hebben, moeten we andere maatregelen bedenken', zegt dr Andr Aarnink van A&F. Het onderzoek laat zien dat door regelmatig water in de stal te vernevelen, de concentratie fijn stof in de stallucht is te halveren. Het vernevelen van een olie-emulsie in water, dat minder snel verdampt, zorgt voor een reductie van negentig procent. Dit is aangetoond voor raapzaadolie, aantrekkelijk vanwege de lage kostprijs. Andere plantaardige olin voldoen in het algemeen ook volgens de onderzoekers.
Door regelmatig een mist te creren in de stal worden de fijne stofdeeltjes uit onder andere voer, mest en dierenveren gebonden. Uiteindelijk komt het stof op de vloer en in de mestput terecht en dus niet in de buitenlucht. Veehouders kunnen zo meehelpen de luchtkwaliteit in Nederland te verbeteren.
Ongeveer een vijfde van de totale hoeveelheid fijn stof dat Nederland uitstoot, is afkomstig van pluimvee- en varkensstallen, jaarlijks zo'n tienduizend ton. De sluier fijn stof boven Nederland veroorzaakt ernstige problemen aan de luchtwegen. Het RIVM schat dat jaarlijks duizenden mensen vroegtijdig overlijden door inname van fijn stof, een ware sluipmoordenaar. De noodzaak tot maatregelen wordt benadrukt in het Nationaal Luchtkwaliteitsplan, dat op 7 april door de Tweede Kamer wordt bediscussieerd.
Veehouders lopen het meeste risico, meent Aarnink. 'In stallen is de concentratie fijn stof gemakkelijk honderd maal hoger dan in de buitenlucht. Onderzoek in de jaren negentig liet al zien dat Brabantse varkenshouders een duidelijk verminderde longfunctie hebben.' De onderzoeker merkt op dat stofzuigen in de hokken praktisch lastig is. Een robotje die tussen de varkens of kippen stof opzuigt, zou volgens hem een mooie oplossing zijn. Iets wat veehouders zelf kunnen doen, is stofkapjes dragen in de stal. Dat zie je nog te weinig, vindt Aarnink. / Hugo Bouter