Nederlandse sloten zijn weer boordevol biodiversiteit
Na het dieptepunt van de jaren zeventig is het leven in sloten, plassen,watergangen en meren in Nederland weer opvallend hersteld. Het is nog nietwat het geweest is, maar menig meer is weer helder en veel slootjes puilenuit van verschillende diersoorten. Dat melden de auteurs Marten Schefferen Jan Cuppen van de nieuwe veldgids Vijver, sloot en plas die bij Tirionverschijnt. De biologen van Wageningen Universiteit tonen daarin in woorden beeld de indrukwekkende biodiversiteit in het Nederlandse zoete water.
Een paar decennia terug was het rivierwater zo verontreinigd dat dierener acuut in stierven, heldere meren waren er nauwelijks en een sloot volkikkers was verleden tijd. Inmiddels heeft het herstel ingezet. Boosdoenersals fosfaat spoelen geleidelijk aan uit de waterbodems weg en opmerkelijkgenoeg blijkt het wegvangen van vis in een meer een blijvende helderheidtot gevolg te hebben.
Met het nieuwe boek Vijver, sloot en plas volgen prof.dr. Marten Schefferen drs. Jan Cuppen, beide aquatisch ecoloog aan Wageningen Universiteit,een oude traditie van sloot-en-plas-boekjes beginnend in de tijd van deschoolplaten en E. Heimans en Jac. P. Thijsse. Het is een kleurige, rijkgeïllustreerde gids voor ieder die wil weten wat er nu precies inzijn vijver krioelt, aan zijn hengel hangt of er gewoon eens met een schepnetjeop uit wil langs de driehonderdduizend kilometer Nederlandse sloten. Dierijkdom bevat gracieus glijdende platwormen, kolonievormende mosdiertjes,watergentianen, ontsnapte Turkse rivierkreeften, de onterecht van onderwater-Dracula-praktijkenbeschuldigde bloedzuiger, ranke haften en juffers, de slechts weken levendeglazenmakers na een larvenbestaan van jaren of de op frietzakjes lijkendecocons van kriebelmuggen. Ook ‘hogere’ soorten als torpedovormigebeekforellen, zonnebaarzen, vuursalamanders met hun nachtelijke escapadesen bij onraad geurende knoflookpadden komen in beeld. Bijzonder is datde auteurs ook aan het wetenschappelijk front van het onderzoek naar stabiliteitvan ecosystemen staan. In het boekje leggen ze geïllustreerd aan deonderwaterwereld nu in ‘gewonemensentaal’ uit hoe de vork watdat betreft in de steel zit.
Jan Wolkers had al het idee dat het de hoogste tijd werd voor een volwaardigeopvolger van de oude sloot-en-plas boekjes. Hij schrijft op de achterflap: “Endat is er nu met Vijver, sloot en plas van Marten Scheffer en Jan Cuppen,waarin de werking van ecosystemen op een heldere manier duidelijk wordtgemaakt. Hoe brasems het water troebel maken omdat ze in de modder huneten opsnuffelen. De invloed van watervlooien op de helderheid van water,hoe je zo natuurlijk mogelijk een vijver in je tuin kunt aanleggen en tientallenandere voortreffelijke raadgevingen. Ik zal jullie er niet op gaan controleren,maar ik ga er vanuit dat als ik jullie met een schepnetje langs de slootkantzie lopen, je dit meer dan leerzame boek onder handbereik hebt.”
Schepnetexpeditie
Vijver, sloot en plas wordt 10 Juni aan Wageningen Universiteit ten doopgehouden met een schoolklas van groep 7 die op schepnet-expeditie gaaten daarna zelf de vangsten gaat onderzoeken. De bijeenkomst is in DeDreijenborch (gebouw 322 van Wageningen UR, zaal 23), Ritzema Bosweg32A, Wageningen.
Programma 10 juni
12.30 - 13.00 Perslunch (graag aanmelden, zie beneden)
13.00 - 13.10 Ontvangst en welkom met koffie tussen aquaria, door MartenScheffer
13.10 - 13.15 Leo Uyterlinde, uitgever Tirion Natuur
13.15 - 13.35 Lezing ‘Sloten vol biodiversiteit’ door MartenScheffer
13.35 - 13.45 Presentatie eerste exemplaar van Vijver, sloot en plas
13.45 - 14.15 Excursie in groepjes en met schoolklas van de G.J. v.d. Brinkschoolnaar vijvers in de aanpalende hortus botanicus
14.15 - 15.00 Keuzeprogramma: Close-up van gevangen diertjes onder microscoop,Demonstratie slootaquarium maken en Advies over vijveraanleg en onderhoud
NOOT VOOR DE REDACTIE
De auteurs prof. Marten Scheffer en Jan Cuppen zijn tot 10 juni afwezigwegens veldonderzoek en verblijf in het buitenland. Meer informatie overhet programma en over de veldgids bij John Beijer (Aquatische ecologieen waterkwaliteitsbeheer), tel. 0317 484219, e-mail John.Beijer@wur.nl.Mediavertegenwoordigers wordt verzocht zich aan te melden bij Jac Niessen,wetenschapsvoorlichter Wageningen UR, tel. 0317 485003, e-mail jac.niessen@wur.nl.Recensie-exemplaren zijn verkrijgbaar bij Marjolein Driehuis (Tirion Uitgevers),tel. 035 5486608, e-mail Mdriehuis@tirionuitgevers.nl. Vijver sloot enplas, Baarn, Tirion 2005, 238 pagina's, € 24,95, ISBN 90.5210.543.x,verkrijgbaar vanaf 10 juni.