Vossen en kraaien zijn lang niet de enige dieren die nesten van grutto's en kieviten leegroven. De predatie op weidevogels varieert erg van gebied tot gebied. Daarom is een landelijke maatregel, zoals onlangs het vrijgeven van de vossenjacht, niet effectief.
Dat blijkt uit onderzoek van Alterra van Wageningen UR en Sovon Vogelonderzoek Nederland. Onderzoekers plaatsen temperatuursensoren en camera’s bij nesten en kuikens kregen een zender opgeplakt. In totaal werden elf vogelsoorten en vier zoogdiersoorten betrapt door de camera's. Kuikens eten doen vooral roofvogels zoals de buizerds en blauwe reiger, maar ook kleine roofdieren als hermelijnen, wezels en bunzingen lusten ze graag.
'Wat vooral opviel is dat kraaien zo weinig doen', stelt drs. Hans Schekkerman van Alterra. Die werden net als de vos als hoofddaders gezien, maar dat kom volgens Schekkerman waarschijnlijk doordat de vogels overdags jagen. 'Daarom zien mensen ze veel.'
De vos is wel de hoofddader als het gaat om het eten van eieren, samen met de kleinere roofdieren. Maar per gebied zijn de verschillen erg groot. In sommige gebieden is de vos geen enkel probleem, in andere gebieden weer wel. 'De belangrijkste conclusie is voor ons dan ook dat de predatie variabel is. En predatie kan de weidevogelstand wel aantasten, maar dan vooral in combinatie met andere problemen.'
De onderzoekers pleiten voor een gebiedsgerichte aanpak van de weidevogels. 'Een simpele, voor het hele land geldende maatregel werkt niet', aldus Schekkerman. 'Je bent er namelijk niet met het aanpakken van predatie alleen, maar je moet ook letten op het agrarische beheer, het waterpeil, het dichtlopen van het landschap, stadsuitbreidingen, enzovoorts.' Het besluit van minister Veerman om de jacht op vossen landelijk toe te laten lijkt Schekkerman dan ook weinig effectief.
De onderzoekers kregen dankzij het cameratoezicht een uniek kijkje op de rovende dieren en hun prooi. Zo blijken kieviten hun nest op te ruimen als het door vogels is geplunderd. De lege eierschalen brengen ze ver weg van het nest. 'Dat doen ze ook bij uitgebroede eieren', vertelt Schekkerman. 'Een instinctieve reactie om de opvallende eierschalen te verwijderen. Maar het heeft wel tot gevolg dat je als onderzoeker normaal gesproken geen sporen aantreft van de predator.'
Martin Woestenburg
Bovenstaand bericht is geproduceerd door de redactie van Wb, het weekblad voor Wageningen UR. Het wordt u aangeboden door de afdeling Corporate Communicatie. Meer informatie bij Pers- en wetenschapsvoorlichting van Wageningen UR, e-mail: pers.communicatie@wur.nl of bij de Redactie van Wb, e-mail: wb@cereales.nl. Zie meer nieuws en archief op http://www.wb-online.nl