Wageningen Universiteit heeft met ingang van 1 april 2006 dr.ir. D.J.M. (Thea) Hilhorst benoemd tot bijzonder hoogleraar Humanitaire hulp en wederopbouw. Haar leerstoel is in het leven geroepen en mede gefinancierd door de Stichting Nationaal Erfgoed ‘Hotel De Wereld’.
Binnen haar leeropdracht gaat prof. Hilhorst zich richten op de sociologie van humanitaire hulp en andere interventies in gebieden in crisis en wederopbouw. Het gaat daarbij om crises als gevolg van natuurrampen of conflicten. Voorwerp van studie zijn ondermeer organisatie en uitvoering van de hulp, maar ook de effecten daarvan op de bestuurbaarheid en de leefomstandigheden in de ontvangende regio’s in ontwikkelingslanden. En verder bestudeert zij de relaties van de verschillende vormen van hulp, zoals humanitaire hulp, militaire interventies, rampenbestrijding en vredesopbouw. Een belangrijke vraag is hoe hulp gewaardeerd wordt in de ogen van de bevolking.
De leerstoel die prof. Hilhorst gaat bekleden past in de lange traditie van Wageningen Universiteit en Researchcentrum om ontwikkelingsinterventies te bestuderen. Wageningen Universiteit is de eerste universiteit met een dergelijke leerstoel. De leerstoel Humanitaire Hulp en Wederopbouw maakt deel uit van Rampenstudies en maakt deel uit van het Centrum voor Rurale Ontwikkeling van Wageningen Universiteit.
Toename noodsituaties
Prof. Hilhorst ziet een toename van noodsituaties in de wereld. Natuurrampen komen vaker voor en nemen in hevigheid toe. Dat komt volgens haar door toenemende sociale kwetsbaarheid, bijvoorbeeld door grote bevolkingsconcentraties in rampgebieden, en een hogere kans op rampen als gevolg van klimaatverandering en achteruitgang van het milieu . Natuurrampen treffen in overgrote mate de bevolking in ontwikkelingslanden, stelt Thea Hilhorst vast.
Ook het aantal gewapende conflicten neemt toe. Meestal zijn dit conflicten binnen landen waar de overheid niet of nauwelijks functioneert. Dat stelt bijzondere eisen aan hulpverlening ten tijde van het conflict en in de wederopbouwfase. Hulp is vaak onderdeel van het politieke krachtenspel, zoals nu ook in Afghanistan blijkt.
Het aantal hulporganisaties is de laatste jaren sterk toegenomen. Problemen van versnippering en coördinatie zijn gemeengoed. Een van de moeilijkste vraagstukken is hoe hulp zichzelf overbodig kan maken en mensen en samenlevingen op eigen kracht verder kunnen.
Thea Hilhorst (Voorburg, 1961) studeerde cum laude af in de rurale ontwikkelingssociologie in Wageningen en promoveerde in 2000 in Wageningen, eveneens cum laude. Zij is thans universitair hoofddocent Rampenstudies aan Wageningen Universiteit. Recent deed zij studies naar de gevolgen van de tsunami in Zuidoost-Azië en naar de wederopbouw van Rwanda na de genocide. . In 2005 kreeg zij een VIDI-beurs van NWO toegekend voor onderzoek naar de historische betekenis van hulp in Angola. Hilhorst is ondermeer lid van het wetenschapscomité van Unesco Nederland.