Op zoek naar een nieuwe methode om de varroamijt (Varroa destructor) in bijenvolken te bestrijden, stuitte promovenda Juliette Ongus aan Wageningen Universiteit op een agressief, niet eerder beschreven virus. Dit virus vermenigvuldigt zich niet alleen in de mijt, maar ook in de bij.
Ongus concludeert dat de varroamijt de overbrenger is van dit virus, dat behoort tot de grote groep picorna-achtige virussen. Onlangs hebben andere onderzoekers al vastgesteld dat de varroamijt het afweersysteem van de bij uitschakelt en dus virusinfecties meer kans geeft. De grote voorjaarssterfte onder bijen die de laatste paar jaar is waargenomen in Europa, valt hierdoor te verklaren.
Tot dusverre zijn er geen virussen gevonden waarvan bewezen is dat ze de varroamijt doden. Dat geldt ook voor het nieuwe type virus dat Ongus heeft gevonden. Dat dood wel bijen. Er zal dus verder onderzoek moeten worden gedaan om pathogene virussen te vinden die alleen de mijt doden. Een dergelijke bestrijdingsmethode had Ongus voor ogen. Deze is hard nodig aangezien de varroamijt resistent is geworden tegen chemische bestrijdingsmiddelen.
De varroamijt is een obligate parasiet van de bij, wat betekent dat die niet kan leven zonder de bij. De mijt plant zich voort in bijenbroed, en bij voorkeur in darrenbroed. Ook verankert ze zich op de rug van de bij en doorboort het rugsegment om hemolymfe op te zuigen. Dit verkort het leven van bijen.
Uit het onderzoek van Ongus blijkt dat virussen een belangrijke factor zijn in de teloorgang van bijenpopulaties. Volgens Ongus kunnen meerdere virussen tegelijkertijd in de bij en mijt aanwezig zijn. Verder onderzoek moet uitwijzen wat het totale effect van die virussen nu precies is.
Tijdens haar onderzoek heeft Ongus een betrouwbare genetische test , een pcr-test, ontwikkeld om virussen in bijen en mijten op te sporen. Die kan van waarde zijn in de praktijk en verder onderzoek.
Dr. Juliette Ongus promoveerde op 12 april bij persoonlijk hoogleraar in de virologie prof. Just Vlak.
Hugo Bouter
Bovenstaand bericht is geproduceerd door de redactie van Wb, het weekblad voor Wageningen UR. Het wordt u aangeboden door de afdeling Corporate Communicatie. Meer informatie bij Pers- en wetenschapsvoorlichting van Wageningen UR, e-mail: pers.communicatie@wur of bij de Redactie van Wb, e-mail: wb@cereales.nl. Zie meer nieuws en archief op http://www.wb-online.nl.