Boerenorganisatie geen panacee voor ontwikkeling

Boerenorganisaties in ontwikkelingslanden zijn populair bij donoren, die op die manier hopen boeren te helpen hun producten beter te slijten. Het boek Producer organisations and market chains, dat deze week verscheen, leert echter dat de boerenorganisatie geen panacee is.

Marktdenken is populair, ook in de ontwikkelingssamenwerking. Als boeren aansluiten bij internationale ketens en kunnen leveren aan westerse producenten, dan krijgen ze een hogere prijs en leidt dat tot ontwikkeling, is het adagium. Om de lokale boeren sterker te laten staan in die internationale handel, moeten ze zich organiseren in boerenorganisaties.

Maar zo simpel is het verhaal niet, zegt ir. Giel Ton van het LEI - onderdeel van Wageningen UR -, een van de drie redacteuren van het boek dat woensdag 10 oktober gepresenteerd werd door Agri-ProFocus, een partnerschap van ontwikkelingsorganisaties, banken en Wageningen UR. Er wordt vaak te makkelijk van uitgegaan dat boerenorganisaties automatisch tot ontwikkeling leiden. Het is goed om die organisaties te ondersteunen, maar het is ook nodig om serieus stil te staan bij alle problemen die zo’n organisatie met zich meebrengt, zegt Ton.

In het boek schrijven zestien onderzoekers over wat er komt kijken bij boerenorganisaties. Een voorbeeld is de kwaliteit van het management. Veel organisaties beginnen klein, met een bestuur van boerenleiders. Maar als de organisatie groeit, kunnen die het management vaak niet meer aan. Ze kunnen echter moeilijk professioneel management inhuren, omdat boerenorganisaties minder kunnen betalen dan buitenlandse ngo’s, waar mensen met managementervaring in ontwikkelingslanden vaak drie keer zoveel kunnen verdienen. / Joris Tielens

"Producer organisations and market chains. Facilitating trajectories of change in developing countries" Edited by Giel Ton, Jos Bijman en Joost Oorthuizen. Wageningen Academic Publishers. www.wageningenacademic.com.