Tomatentelers kunnen straks waarschijnlijk nieuwe tomatenrassen telen waarin geen chemische bestrijding van de grauwe schimmel meer nodig is. Dat blijkt uit het door STW gefinancierde onderzoek van Richard Finkers aan Wageningen Universiteit, waarop hij op 3 april 2007 promoveert. Finkers ontwikkelde gereedschappen waarmee heel effectief tomatenrassen ontwikkeld kunnen worden met resistentie tegen de grauwe schimmel (Botrytis cinerea). Het vooraanstaande veredelingsbedrijf De Ruiter Seeds past de gereedschappen inmiddels toe in het veredelingsprogramma.
Finkers ging aan de slag met wilde tomatensoorten die resistentie tegen de grauwe schimmel (Botrytis cinerea) hebben. Door het kruisen van de resistente wilde tomatensoort Solanum habrochaites LYC4 met de vatbare tomaat S. lycopersicum cv. Moneymaker vond hij in het DNA twee gebieden met resistentiegenen.
Dit verklaarde niet alle variatie in resistentie. In de tweede selectiestap scande de onderzoeker daarom het totale DNA van de wilde tomaat stap voor stap op locaties die effect hebben op de resistentie. Daaruit kwamen tien gebieden waar resistentiefactoren tegen de grauwe schimmel aanwezig waren. Voor die gebieden zijn DNA-merkers ontwikkeld, waarmee hun aanwezigheid in veredelings-programma's kan worden gevolgd.
Resistente tomaten op de markt
Met behulp van de DNA-merkers kunnen de geïdentificeerde gebieden met resistentiegenen nu gericht ingekruist worden in het veredelingsprogramma van De Ruiter Seeds, een Nederlands veredelingsbedrijf met wereldwijde naam en faam in de tomatenveredeling. Het bedrijf verwacht dankzij het gebruik van de DNA-merkers in de nabije toekomst nieuwe tomaten met resistentie tegen de grauwe schimmel op de markt te kunnen brengen. Dankzij deze rassen zullen tomatentelers de ziekte veel minder hoeven te bestrijden. Wellicht zal de bestrijding zelfs geheel niet meer te hoeven plaatsvinden.
Een bijkomend voordeel van deze nieuwe tomaten is dat deze geschikter zijn voor teelt in een gesloten kas; een nieuw type kas waarin door hogere luchtvochtigheid meer kans op infectie van de grauwe schimmel te verwachten is. Het bedrijf voorziet met de grauwe schimmelresistente tomaten in een behoefte die wereldwijd al jarenlang bestaat.
Het onderzoek is (mede)gefinancierd door STW en De Ruiter Seeds. De kennis uit het onderzoek is inmiddels gepatenteerd. De ontwikkelde kennis is daarmee zowel beschermd als toegankelijk gemaakt.
Promotie: 3 april 2007, Wageningen Universiteit, Plantenwetenschappen Plantenveredeling en Fytopathologie.
Promotor: prof dr. R.G.F. Visser Co-promotoren: Dr. J.A.L. van Kan en Dr. A.W. van Heusden.
Bericht van: Technologiestichting STW