“Richt je vooral op de grote groep van ‘vleesminderaars’ (part time-vegetariërs) om een minder milieubelastende vleesconsumptie te bevorderen. Verschaf heldere informatie over de relatie tussen vlees en gezondheid en ondersteun campagnes die ertoe bijdragen dat minder vlees eten wordt ervaren als een normaal en vanzelfsprekend eetpatroon”. Dat zijn de aanbevelingen die het LEI, onderdeel van Wageningen UR, doet in een vandaag gepubliceerd onderzoek naar strategieën voor een meer duurzame vleesconsumptie.
Eetpatroon veranderen
De wereldwijde vraag naar vlees en zuivel zal de komende jaren flink stijgen. De productie van dierlijke eiwitten behoort echter tot de meest milieubelastende elementen uit het totale voedselpakket. Overschakelen op een meer duurzaam, plantaardig dieet helpt de milieudruk te ontlasten.
In de Nota Duurzaam Voedsel zet het ministerie van LNV in op een toonaangevende positie van Nederland op dit gebied. Consumenten worden gestimuleerd hun eetpatronen zodanig te veranderen dat het gedrag van de huidige voorlopers van duurzaam en gezond consumeren over anderhalf decennium de algemene norm is.
Focus op vleesminderaars
In Nederland mijdt momenteel 4% van de consumenten het eten van vlees, terwijl een aanzienlijke groep van ‘vleesminnaars’ (26,5%) vrijwel dagelijks vlees eet. Daartussen bevindt zich een grote groep van uiteenlopende vleesminderaars (of parttimevegetarieërs). Naar schatting 3 tot 4 miljoen mensen consumeren meerdere dagen per week geen vlees.
Volgens de onderzoekers is juist deze groep van vleesminderaars amper zichtbaar en verdient het aanbeveling het imago van deze groep en haar eetgedrag herkenbaarder te maken. Dat zou de normalisering van vleesloos of vleesarm eten aanmerkelijk bevorderen. Omdat veel consumenten vaak onzeker blijken te zijn over de relatie tussen vlees eten en gezondheid, is heldere communicatie over de gezondheid van vleesconsumptie belangrijk.
Wanneer de overheid zich in haar communicatie richt op de grote middengroep van vleesminderaars, kan ze die groep de wind in de rug geven door ze bijvoorbeeld te promoten als de “BOB” van het duurzaam consumeren.
Kansrijke marktstrategieën voor verduurzaming
In de studie is een aantal kansrijke vermarktingsstrategieën geïnventariseerd dat ons ‘carnivore’ eetpatroon in meer duurzame richting helpt ombuigen. Hierbij valt te denken aan hybride vleesproducten (waarbij een deel van het vlees is vervangen door plantaardige ingrediënten) en aan innovatieve vleesarme of vleesloze maaltijdconcepten die echter niet primair als vleesvervangers worden gepresenteerd. Maar ook verdere uitbreiding van de markt voor biologisch vlees is een optie. Bij biologisch vlees spelen weliswaar discussies over de milieueffecten, maar de aandacht die door deze vleesproducten wordt gevestigd op productieproceswaarden (zoals duurzaamheid, dierenwelzijn en voedselzekerheid) zal de maatschappelijke bewustwording bevorderen over de wereld achter het voedselproduct.