Plantenveredelaars die de zaadzetting van gewassen willen verbeteren, lopen het risico dat ze de ontvankelijkheid voor schimmelziekten vergroten. Dat stelt fytopatholoog prof. Francine Govers van Wageningen University, onderdeel van Wageningen UR.
Govers schreef met collega prof. Gerco Angenent een commentaar in Science van 12 november over ‘vruchtbaarheidsgodinnen als paard van Troje’: eiwitten in planten die nodig zijn voor de bevruchting, bevorderen schimmelinfectie. Ze baseert zich op onderzoek van geneticus Sharon Kessler en collega’s. Die ontdekten bij de modelplant Arabidopsis dat plantengenen die ervoor zorgen dat pollenbuizen het zaadbeginsel ingroeien, ook de ontvankelijkheid van de plant voor de ziekte echte meeldauw reguleren.
‘Pollenbuizen die de stamper binnendringen om zaadcellen af te leveren, hebben veel overeenkomsten met de kiembuis van schimmels’, zegt Govers. ‘Het receptor-eiwit in de plant die de aflevering van de zaadcellen in het zaadbeginsel reguleert, is nauw verwant aan het eiwit dat de ontvankelijkheid van gerst voor de echte meeldauw regelt.’ Meeldauw is een lastig te bestrijden schimmelziekte die wit of grijs schimmelpluis op de plant afzet. Veel planten hebben last van echte meeldauw en in de graanteelt leidt deze ziekte tot grote verliezen. ‘Veredelaars die resistentie tegen meeldauw willen inbouwen in graan moeten dus rekening houden met een verstoring van de bevruchting’, zegt de fytopatholoog.
Govers illustreert het commentaar in Science met een foto van een schimmel die bosbessen aantast; de kiembuizen groeien zij aan zij met de pollenbuizen door de stijl. Er zijn meer voorbeelden van schimmels die de plant infecteren via de bloem, zegt ze. Telers merken in eerste instantie niets van zo’n schimmelinfectie, tot de vruchtzetting plaatsvindt. Zo kampte Europa in de Middeleeuwen met de schimmelziekte moederkoren in graan. ‘Mensen overleden of gingen hallucineren van brood gebakken van het geïnfecteerde graan. Ook een komkommer die in de koelkast wegrot, is aangetast door een schimmel die via de stempel van de bloem binnendringt.’
Bovenstaand bericht is geproduceerd door de redactie van Resource, het blad voor Wageningen UR (University & Research centre). Meer informatie bij Pers- en wetenschapsvoorlichting van Wageningen UR, e-mail: pers.communicatie@wur of bij de redactie van Resource, e-mail: resource@wur.nl. Zie ook www.resource.wur.nl.