Half november informeerde staatssecretaris Bleker de Tweede Kamer over de verontrustende vondst van de Aziatische boktor in Almere. Dit insect vormt een grote bedreiging voor bomen en struiken. De melding kwam binnen via het Waarnemersnet Insectenaantastingen van Alterra, onderdeel van Wageningen UR, dat al sinds 1946 bestaat, maar nu onder de bezuinigingen dreigt te sneuvelen.
De Aziatische boktorren zijn zwart met witte vlekjes. De larven maken lange gangen in het hout van levende bomen en struiken (foto: Robert A. Haack USDA) |
De Aziatische boktor (Anoplophora glabripennis) is een ‘quarantainesoort’ die in de Europese Fytosanitaire Richtlijn is ingedeeld in de hoogste risicocategorie. Op grond van deze richtlijn moet de vondst direct gemeld worden bij de Europese Commissie en moeten maatregelen worden genomen om het dier uit te roeien. Leen Moraal is beheerder van het Waarnemersnet waar de melding binnenkwam. “Wij hebben een actief netwerk van 450 beheerders die voor ons waarnemingen van insectenaantastingen doorgeven. Dat gebeurt al sinds 1946. Onze database is dan ook een uniek bestand, dat nauwkeurig de veranderingen in insectenpopulaties weergeeft. We weten precies wat er met insectenpopulaties gebeurt bij bijvoorbeeld veranderingen in bosbeheer of klimaat. We monitoren nauwgezet de opkomst van zuidelijke, schadelijke invasieve soorten. In Forest Ecology and Management heeft hier onlangs nog een artikel over gestaan (
Changing patterns in insect pests on trees in The Netherlands since 1946 in relation to human induced habitat changes and climate factors.An analysis of historical data, door:
Leen G. Moraal., Gerard A.J.M. Jagers op Akkerhuis)."
Dankzij dit waarnemersnet kon de Aziatische boktor in een vroegtijdig stadium worden opgespoord en kon de Voedsel- en Warenautoriteit ingrijpen. Leen Moraal: “Het is dan ook onbegrijpelijk dat we eind dit jaar moeten stoppen met de monitoring. De financiering wordt stopgezet. Met alle mogelijke economische schade van dien. Daarbij moet je niet alleen denken aan het verlies van groen, maar ook aan de bestrijdingskosten en - misschien wel vooral - handelsbeperkingen. Ik denk dat de jaarlijkse kosten van het waarnemersnet, ongeveer 65.000 euro, daar ruimschoots tegen op wegen.”