In de afgelopen decennia was er in de veehouderij sprake van sterke specialisatie en intensivering. Daarbij deden zich grote veranderingen voor in de huisvesting van de dieren. Tegelijk met deze ontwikkelingen nam de publieke betrokkenheid bij het welzijn van dieren in deze intensieve veehouderij toe. In Nederland, evenals elders in Noordwest Europa waren bijvoorbeeld de batterijkippen en de kistkalveren aanleiding tot heftige discussies. Over het algemeen ging het bij deze kritiek niet om het gebruik van dieren als zodanig, maar om zaken als de zeer kleine leefruimte per dier, de kale omgeving waarin de dieren gehuisvest zijn en de averechtse uitwerking van deze factoren op gedrag en welzijn van de dieren.
De wetenschappelijke kennis over de effecten van huisvestingsfactoren op het gedrag en de fysiologie van dieren is in de afgelopen jaren sterk toegenomen. Problemen met het welzijn ontstaan wanneer een dier zich niet goed kan aanpassen aan de houderij-omgeving. Dit kan worden gemeten aan de hand van veranderingen in gedrag en fysiologie.
De maatschappelijke opvattingen en wensen ten aanzien van het welzijn van landbouwhuisdieren ontwikkelen zich snel en overstijgen soms de door de overheid gestelde wettelijke normen. Daarmee dreigen veehouderijsectoren hun maatschappelijke ‘license to produce’ te verliezen of hebben die reeds verloren.
In de komende jaren zal de zorg van burgers met betrekking tot het welzijn van productiedieren in een groeiend aantal landen verder toenemen en zich sterker manifesteren. De onderscheiden sectoren als ook overheden en detailhandel zullen op deze zorg van burgers en consumenten adequaat willen reageren. Zo zal de Europese Unie verdere initiatieven nemen voor nadere regelgeving die wordt vertaald in wetgeving van de lidstaten en zullen supermarkten steeds meer welzijnsaspecten in hun producteisen opnemen. Deze eisen kunnen divers zijn (marketing) en ruimschoots boven wettelijke minima liggen.
Ten behoeve van de ‘license to produce’ zullen solide monitoring systemen moeten worden ontwikkeld én geïmplementeerd om evaluatie van welzijn op het bedrijf mogelijk te maken.