Participatieve veldscholen in Malawi, waar boerinnen samen aan oplossingen in de cassaveteelt werken, functioneren slecht. Dat blijkt uit onderzoek van de Japanse Midori Yajima. Wat donoren en ngo’s participatief noemen, blijkt in werkelijkheid ouderwetse voorlichting die van bovenaf wordt opgelegd, en dat werkt niet.
Yajima promoveerde vrijdag 15 januari op een onderzoek naar de percepties van boeren van hun landbouw en de gevolgen van aids.
In Malawi zijn door ngo’s en door de overheid participatieve veldscholen opgezet, zogeheten Farmer Field Schools, om boeren te leren, om te gaan met de gevolgen van aids en om de landbouw te verbeteren. Daar krijgen boeren te horen hoe ze door geïntegreerd en milieuvriendelijk beheer van ziekten en plagen de opbrengst van hun cassave kunnen verbeteren.
Niet geïnteresseerd
Die aanpak was een groot succes in Azië. Maar de boerinnen in Malawi, die de cassave telen, blijken daar helemaal niet in geïnteresseerd en passen het nieuwe beheer niet toe. Dat komt, zegt Yajima, doordat de maatregelen niet aansluiten bij de praktijk van de boerinnen. Die hebben bijvoorbeeld geen tijd om nieuwe maatregelen te nemen, omdat arbeid zo schaars is in het door aids getroffen land. Bovendien is er geen vraag naar een hogere productie, omdat er geen markt is om die te verkopen. Eén van de maatregelen is om planten die door ziektes zijn aangetast te verwijderen om verspreiding van de ziekte te voorkomen, maar de aangetaste bladeren blijken juist in trek als delicatesse. Boeren blijken aids niet als hun grootste probleem te zien, maar als maar één van de vele risico’s waarmee ze te maken hebben.
Vangnet
Yajima concludeert dat de veldscholen in naam wel participatief zijn, net als in Azië, maar in de praktijk neerkomen op dezelfde soort voorlichting die de overheid al decennia van bovenaf oplegt aan boeren. Toch gelooft zij dat de veldscholen van nut kunnen zijn, maar dan moeten ze wel echt participatief worden. Behalve voor kennisoverdracht, kunnen ze dan een vangnet vormen voor boeren die getroffen worden door aids. | Joris Tielens
Bovenstaand bericht is geproduceerd door de redactie van Resource, het blad voor Wageningen UR (University & Research centre). Meer informatie bij Pers- en wetenschapsvoorlichting van Wageningen UR, e-mail: pers.communicatie@wur of bij de redactie van Resource, e-mail: resource@wur.nl.